Las píldoras de este segundo bloque abordan el patrimonio material e inmaterial desde una perspectiva de género, reflexionando sobre cómo construimos, conservamos y transmitimos las memorias del pasado. Desde la arqueología, la museología y la educación patrimonial, estas aportaciones proponen miradas críticas e inclusivas que permiten visibilizar experiencias tradicionalmente ausentes de los relatos patrimoniales, especialmente aquellas vinculadas a las mujeres, los cuidados y la vida cotidiana.
June Montero Viguera (Universidad de Granada) y Teresa Campos-López (Universidad del País Vasco), Cuidando de nuestra memoria: (re)conocer aportaciones y presencias desde la Arqueología
⬇️Conoce más sobre las autoras

Graduada en Historia por la Universidad de Barcelona (2024). Tras finalizar el grado, cursó el Máster en Formación del Profesorado en la UEU (2025). En su Trabajo de Fin de Máster investigó cómo introducir la Arqueología en educación secundaria y bachillerato, tomando como referencia iniciativas educativas como ARGUIA Proiektua. Este año cursa el Máster en Antropología Física y Forense de la Universidad de Granada.
Profesora agregada, investigadora y docente en la Universidad del País Vasco/Euskal Herriko Unibertsitatea (EHU). Perteneciente al grupo de investigación GIPyPAC, es especialista en arqueología, socializaciín y educación patrimonial. Lleva a cabo proyectos de investigación arqueológica medieval cristiana e islámica, con énfasis en su proyección comunitaria, pública y socializada. Centra su trabajo en el análisis crítico de los discursos, evaluación museística y perspectiva de género y feminista aplicada a las diferentes narrativas históricas.

Clara González Sobrino (Instituto de las Mujeres), Alejandro González Martínez (Concello do Rosal), Ánxela Rodríguez Fernández, Sara Flores Martín, Raquel Castro Álvarez, Manuel Vicente Pérez González, Carla Cobos Chaver, Julián Castro Vicente, Marcos Diego Santigo (Universidade de Santiago de Compostela), Sabela Treinta Lomba, Ángela González Pérez, Sara González González, De avoas a netas. Nomeando O Rosal.
⬇️Conoce más sobre las autoras

Graduada en Xornalismo e Comunicación Audiovisual pola Universidade Carlos III de Madrid e especializada en Estudos Interdisciplinares de Xénero pola Universidade Autónoma de Madrid. Actualmente traballo no Servizo de Relacións Externas, Comunicación e Imaxe do Instituto das Mulleres.
Graduado en Enxeñería Informática pola Universidade da Coruña e mestrado pola mesma universidade, exerzo de Concelleiro de Xuventude, Comercio, Persoal e Novas Tecnoloxías no Concello do Rosal ao mesmo tempo que o compaxino co meu traballo nunha empresa privada.


Graduada en Literatura Xeral e Comparada pola Universidad Complutense de Madrid, estudei Dirección Escénica e Dramaturxia na Real Escola Superior de Arte Dramática. Actualmente compaxino os meus traballos como facilitadora teatral, dramaturga e profesora de español para estranxeiros co desenvolvemento da miña primeira novela gráfica.
Graduada en Historia, no Máster Interuniversitario en Historia Contemporánea e no Máster de Formación do Profesorado pola USC. Desfrutei da Bolsa de Colaboración no arquivo Terra e Memoria (Histagra, CISPAC). Desenvolvín tarefas de divulgación en redes sociais grazas ao proxecto GESUSA (I. das Mulleres). Actualmente oposito para ser profesora de secundaria.


Chámome Raquel, son do Rosal, teño 23 anos e estudei o grao de Educación Infantil e o máster de Intervención Multidisciplinar na Diversidade en Contextos Educativos, ambos na Universidade de Vigo. Toco o clarinete nunha banda e nunha murga, e actualmente estou opositando para ser mestra.
Chámome Manuel, teño 23 anos e estudo o máster de Patrimonio na Universidade de Vigo, onde me graduei en Xeografía e Historia. A miña paixón polo pasado vén das historias que me contaban as miñas avoas. Ademais, son gaiteiro dende os 6 anos, o que me conecta coas nosas festas.


Son Carla, nacín no Rosal e son graduada en Historia pola Universidade de Santiago de Compostela. Tamén cursei o Máster de Profesorado de Educación Secundaria, na especialidade de Xeografía e Historia. Interésame a recuperación e a transmisión da memoria, co obxecto de achegala á nosa sociedade.
Crieime e aínda vivo na Ponte de Carros (Viso dos Eidos), na xuradía de Fornelos, mais a miña familia é guardesa. Teño vinte e catro anos e estudei vídeo, teatro e outras expresións culturais. Non sabía nada do pisco ata entrar no proxecto e, ironicamente, formei parte de quen contou esta nosa historia.


Nacín no Rosal e interésame coñecer o lugar no que vivimos. Actualmente estudo o Grao en Xornalismo na USC.
Son graduada en Filoloxía hispánica e estudante do Grao en Lingua e Literatura galegas. Este ano desfrutei dunha Beca de Colaboración no grupo “Gramática do Español” e participo en diversos proxectos de recuperación e difusión do patrimonio popular oral.


Son do Concello do Rosal e teño 24 anos. Estou graduada en Ciencias Políticas e da Administración pola Universidade de Santiago de Compostela e teño un máster en Relacións Internacionais, Seguridade e Desenvolvemento da Universitat Autònoma de Barcelona. Toco o saxofón na Agrupación Musical do Rosal.
Graduada en Belas Artes e mestrada en Creación Artística Contemporánea pola Universidade de Vigo. Obtiven dúas bolsas de formación en técnicas de risografía e sistemas informáticos da creación en arte no perfil de gravado. Actualmente estudo o máster en profesorado en educación secundaria obrigatoria, na especialidade de arte e debuxo.

Sara Fraga Pérez (Mediadora Cultural Asociada), Completando a historia: lectura, memoria e comunidade nos clubs de lectura da BAM Betanzos.
⬇️Conoce más sobre la autora

Son historiadora e mediadora cultural, especializada en patrimonio, educación e xestión cultural. A miña traxectoria céntrase no deseño de propostas para públicos diversos e na relación entre cultura, memoria e territorio, con especial interese polo patrimonio inmaterial, a historia local, os saberes comunitarios e a vida cotiá.
Jairo Freaza López (Universidad Complutense de Madrid), Sachar el paisaje: una lectura de género del rural gallego.
⬇️Conoce más sobre el autor

Son Jairo Freaza López, estudante de Arqueoloxía na Universidad Complutense de Madrid. Estou a rematar o meu TFG, centrado na relación entre xénero e paisaxe no rural galego. Os meus principais intereses a futuro son a arqueoloxía da paisaxe e de xénero, o patrimonio escrito e as humanidades dixitais.
Diana Mendes, Alejandra Esteves y José Gabriel Andradre (Universidad de Minho), Memória, Género e Território: o arquivo digital Ruralidades na preservação do património rural de Vila Verde do século XX.
⬇️Conoce más sobre las autoras

Diana Mendes é licenciada em História, pós-graduada em Ciências da Comunicação e mestre em Património Cultural pela Universidade do Minho. Frequenta o Doutoramento em História na UMinho com bolsa FCT. É investigadora no Lab2PT/In2Past. Integra o Grupo História Social a Norte, a Rede Casas do Conhecimento e Cost Action CRICULT.
Alexandra Patrícia Lopes Esteves é doutorada em História Contemporânea e professora associada com agregação no Departamento de História da Universidade do Minho, onde dirige o Mestrado em Património Cultural. Investigadora integrada do Lab2PT e do IN2PAST, dedica-se à História Social e da Assistência: saúde, doença, marginalidade, violência, prisões, turismo e sociabilidades.


José Gabriel Andrade é Professor Associado com Agregação no Departamento de Ciências da Comunicação do Instituto de Ciências Sociais da Universidade do Minho, onde leciona e investiga nas áreas da Comunicação Organizacional e Estratégica. É investigador do Centro de Estudos de Comunicação e Sociedade (CECS).
Maria Mirtes Mesquita (Universidad de São Paulo), Tradições e memórias ancestrais mantidas pelas famílias no mundo rural.
⬇️Conoce más sobre la autora

Doutora em Artes e Investigadora do Centro de Documentação Teatral – Escola de
Comunicações e Artes – Universidade de São Paulo – Brasil. Bolsista USP- CAPES, na Universidade da Califórnia em Santa Barbara (US) 2019-2020. Pesquisadora em Teatro brasileiro, cultura e música caipira, tradições orais, poéticas e sonoridades.
Aurora Paz Viruet (Galipat Servizos Culturais), Xénero, Educación Patrimoniale Discurso Arqueolóxico no Castelo de San Antón (A Coruña)
⬇️Conoce más sobre la autora

Guía do Castelo de San Antón e do Castro de Elviña (A Coruña) a través de Galipat Servizos Culturais. Licenciatura en Historia (USC, 2010), Máster en Arqueología (U.Sevilla, 2014), Máster en
Valoración, Xestión e Protección do Patrimonio Cultural (Uvigo, 2026).
Ángel Manuel Vieites (Universidad de Vigo), Quen constrúe o pasado? Narrativas de xénero na arte rupestre.
⬇️Conoce más sobre el autor

Graduado en Geografía e Historia y Máster Universitario en Valoración, Gestión y Protección del Patrimonio Cultural por la Universidad de Vigo. Ha sido reconocido con el Premio Egeria por la inclusión de la perspectiva de género en su Trabajo de Fin de Grado, centrando sus intereses actuales en el patrimonio arqueológico, la difusión y socialización y los estudios de género.
